Հաշվիր գումարը.
Oրինակ՝
12 կմ 400 մ+8 կմ 750 մ=20 կմ+1150 մ =20 կմ+1 կմ 150 մ=21 կմ 150 մ

25կմ 300մ+11կմ 750մ=37կմ 50մ
14մ 13սմ+15մ 88սմ=29մ+1մ1սմ=30մ1սմ
6 տ 200 կգ+8 տ 900 կգ=15տ 100կգ
39 սմ 7 մմ+1 սմ 4մմ= 40սմ + 11մմ= 41սմ 1մմ
14 ժ 5 ր+2 ժ 55 ր=17ժ
14 ժ +15ժ 45 ր=29ժ 45ր
25 օր 20 ժ+30 օր 5 ժ= 55օր +25ժ=56օր 1ժ
14 ր 40 վ+20 ր 30 վ= 34ր +70վ= 35ր 10վ
13 դմ 8 սմ+16 դմ 3 սմ= 29դմ + 11սմ= 30դմ 1սմ
26 դմ 5 սմ+20 սմ= 28դմ 5սմ
12 ց 32 կգ+40 ց 80 կգ= 52ց+ 112կգ= 53ց 12կգ
25 ց+12 ց 80 կգ= 37ց 80կգ
15 կմ+20 կմ 750 մ=35կմ 750մ
12 մ 25 սմ+5 մ 95 սմ=46 մ
40 տ +14 տ 900 կգ=54տ 900կգ

Հաշվիր տարբերությունը։

Oրինակ՝10 սմ 6 մմ- 3 սմ 9 մմ=9 սմ 16 մմ-3 սմ 9 մմ=6 սմ 7 մմ

25 սմ 8մմ-14 սմ 9 մմ
21 դմ 7 սմ-14 դմ 9 սմ
15 դմ 8սմ-12 սմ
25 մ 11 սմ-22 մ 18 սմ
35 մ-12 մ 70 սմ
88 կմ-15 կմ 750 մ

18 կմ 750 մ-11կմ
10 ց 2 կգ-5 ց 92 կգ
22 ց-11 ց 70 կգ
23 տ- 20 տ 150կգ
35 տ 100 կգ-550 կգ
Խնդիրներ․
 Հաշվիր 3 մ 35 սմ, 4 մ 25 սմ և 6 մ կողմերով եռանկյան պարագիծը։

13 կմ

 Հաշվիր 3 դմ 5 սմ +4 դմ 6 սմ+8 դմ 5 սմ և 8 սմ կողմերով քառանկյան պարագիծը։

Առաջադրանք 1․ Գրի՛ր բաց թողնված տառը։

Ա․ Ծիածան, հեքիաթ, կրյա, միլյոն։

Բ․ էկրան, եղևնի, էջ, երիցուկ, էջանշան։

Գ․ Մորդի, զվադ, զարդարել, կարդալ, արթնանալ։

Դ․ միրգ, կարաբ, հարուստ, վերջ, հոգնել, օգնել։

Առաջադրանք 2․ Կարդա՛ նախադասությունը և որոշի՛ր, թե տրված բառերից որը պիտի ավելացնես գծի փոխարեն։

Երեկոյան հորթ անձրև եկավ ։ (հորդ, հորթ)
Ծաղիկ կովի հորդը դաշտում կորել է։ (հորդ, հորթ)
Խաղողի որդըի տակ թաքնվել էր փոքրիկ ոզնին։ (որդ, որթ)
Խնձորի մեջ որդ էր մտել։ (որդ, որթ)
Ես ճանաչում էի այդ երեխային։(այտ, այդ)
Արամի այտ այտուցվել էր ատամի պատճառով։ (այտ, այդ)
Առաջադրանք 3․ Հաշվի՛ր բառի հնչյունների և տառերի քանակը։

արև —3տառ 5հնչյուն

տերև —հնչյուն6 տառ3

էկրան —հնչյուն5 տառ5

երեխա —հնչյու6 տառ5

ոհմակ —հնչյուն6 տառ5

որոտ —հնչյուն5 տառ4

Առաջադրանք 4․ Առաջադրանք 3-ից ընտրի՛ր 3 բառ, այդ բառերով կազմի՛ր նախադասություն։

Երեխան էկրանի վրա տեսնում էր թե ինչպես է ոհմակը քնում

Առաջադրանք 5․ Բառերը դասավորի՛ր այբբենական կարգով։

Ա․ Ֆիզկուլտուրա, մաթեմատիկա, տեխնոլոգիա, մայրենի, անգլերեն, ռուսերեն, բնագիտություն, հայրենագիտություն

անգլերեն, բնագիտություն, հայրենագիտություն, մայրենի, մաթեմատիկա, ռուսերեն,

Բ․ Երևան, Աշտարակ, Դիլիջան, Իջևան, Արարատ, Գյումրի, Էջմիածին։

Առաջադրանք 6․ Այնպիսի բառ գրի՛ր, որ

ունենա 2 «ա» հնչյուն․
սկսի և ավարտվի նույն հնչյունով․

Արա
սկսվի բաղաձայն հնչյունով, ավարտվի ձայնավոր հնչյունով․

Բարի
սկսվի ձայնավոր հնչյունով, ավարտվի բաղաձայն հնչյունով․

Այբ

Ազգանուն հայերեն բառը բացատրվում է որպես ազգի անուն : Բայց ազգանվան ծագման հենց սկզբում ազգային անուններ չեն եղել , քանի որ մարդիկ ապրում էին փոքր խմբերով , միմյանցից առանձին , բայց բոլորն իրար լավ ճանաչում էին : Իսկ եթե ստացվում էր այնպես , որ նույն բնակավայրում ապրում էին մի քանի Արամ , կամ Անահիտ , ապա նրանց միմյանցից տարբերվում էին տարբեր կերպ , օրինակ ԳԱՌՆԻԿԻ ԹՈՌ ԱՐԱՄ, կամ գտնում էին նրանց բնութագրող հատկանիշներ ,օրինակ ԿԱՂ ՀՄԱՅԱԿ կամ ՀԱՄԵՍՏ ԱՆԱՀԻՏ:

Քաղաքների առաջացման հետ մեկտեղ , երբ արհեստավորությունն առանձնացավ հողագործությունից , զարգացավ նաև առևտուրը և մարդիկ ստիպված էին տեղաշարժվել մի տեղանքից մյուսը : Հենց այդ ժամանակ էլ անհրաժեշտություն առաջացավ ազգանունների ստեղծման , քանի որ մարդկանց արդեն հնարավոր չէր ճանաչել ըստ նրանց բնութագրող հատկանիշների կամ այսպես կոչված ածական անունների:

Այդ ժամանակ հիմնականում , անունների հետ մեկտեղ օգտագործվում էր այն տեղանքի անունը , որտեղ ծնվել էր տվյալ մարդը , օրինակ ԱՆԱՆԻԱ ՇԻՐԱԿԱՑԻ,ԳՐԻԳՈՐ ՏԱԹԵՎԱՑԻ և այլն: Անանիա, ով ծնվել է Շիրակում, կամ Գրիգոր, ով ծնվել է Տաթևում։

Կամ մարդու անվան հետ միասին օգտագործվում էր նրա գործունեությունը կամ մասնագիտությունը, օրինակ՝ ՄԿՐՏԻՉ ՆԱՂԱՇ- նկարիչ, զարդանկարիչ, ԳՐԻԳՈՐ ՄԱԳԻՍՏՐՈՍ վարդապետ, հոգևորական ։

Ժամանակի ընթացքում,արդեն հին և միջին դարերում,ազնվական ընտանքներն անպայման ազգանուններ ունեին-Արծրունի , Ամատունի , Մամիկոնյաններ , Ռշտունի : Հետագայում , արդեն ազգանուններին ավելացվում էին նաև տոհմանունները , անուն ազգանուններին ավելացվում էին«ազգ»,«տոհմ»,«տուն» բառերը : Օրինակ Արծրունյաց տուն,Մամիկոնյաց տոհմ, Ռշտունյաց տոհմ և այլն:

Անցան ժամանակներ , կյանքն էլ սկսեց փոխվել, նոր օրենքներ ըդունվեցին և արդեն ոչ իշխանական մարդիկ, քաղաքացիները ևս ազգանունների կարիք ունեին : Ստացվում էր այնպես, որ մի ազգից մի քանի մարդ,կամ էլ սերնդե-սերունդ այնքան էին հմտանում այս կամ այն արհեստի մեջ , որ նրանց արդեն սկսում էին ազգանվանել այդ արհեստի կոչմամբ :
Օրինակ՝ Ոսկերչյան, Հացթուխյան, Քարտաշյան, Դարբինյան։

Ազգանուններ էին տրվում նաև մարդու արտաքին հատկանիշների հիման վրա,
օրինակ՝ Ճաղատյան,Կարճիկյան և այլն:

Հիմնականում հայկական ազգանուններն առաջանում էին տվյալ ազգի հեղինակավոր անձի անվանը ավելացնելով -յան,-յանց,-ենց,-ունց,-ոնց,-ունի:

Առավել տարածված են -յան վերջավորությամբ ազգանունները:
-յան վերջավորությունը -յանց,-ենց ածանցների կրճատ ձևն է.այն նշանակում է այս կամ այն տոհմին տվյալ անձի պատկանեուլթյունը:

Ունի վերջածանցով ազգանունները հին և միջին դարերում պատկանում էին նախարարական տների ներկայացուցիչներին-Ամատունի,Բագրատունի,Արծրունի և այլն:
Ենց,-ունց-ով ավարտվող ազգանունները լայն տարածում ունեյին Զանգեզուրում/ՍՅունիքումէ գտնվում/ ,օրինակ՝ Ադոնց,Բակունց և այլն:
Ազգանունների առաջացման ստուգաբանությամբ զբաղվում են լինգվիստները-լեզվաբանները :
Եվ շատ հաճախ նրանք գտնում են շատ արժեքավոր և հետաքրքիր պատմական նմուշներ և կարևոր տեղեկությւոններ: Իսկ ազգանունների մասին գիտությունը կոչվում է օնոմաստիկա:

Մարդկանց միշտ հետաքրքրում է իրեց անվան և ազգանվան նշանակությունը : Դրանք շատ բազմազան են լինում : Հաճախ զվարճալի , տարօրինակ , իսկ երբեմն նաև ուղղակի իմաստ չեն ունենում:

Ձյունիկ լուսին

Սարի ուսին,

Դեղին — կարմիր շաղալեն,
Ալիք — ալիք խաղալեն,
Ծովի ծոցին՝
Ալ ժապավեն
Տվել բոցին։

Ծառեր, հողմեր,
Ամեն կողմեր,
Թռչուն դառել երգելով,
Հեռու — հեռու հերկելով,
Երան — երան
Թռչելով
Օդի վրան:

1․Կարմիրով գրված բառերը, արտահայտությունները դո՛ւրս գրի ր, ապա բառարանի օգնությամբ բացատրի՛ ր:

2.Կապույտով գրված բառերը դո՛ւրս գրիր, ապա գրի՛ ր այդ բառերի հոմանիշները։

Դասարանում ՝

Լսել «Աշուն գիշեր» երգը Վահան Արծրունու կատարմամբ ու նկարել աշուն գիշեր․․․

Որպես երկարության չափման միավոր գործածվում են`միլիմետրը՝ 1մմ

սանտիմետրը՝ 1սմ

դեցիմետրը՝ 1դմ

մետրը՝ 1մ

կիլոմետրը՝1կմ

1սմ=10մմ

10մմ1դմ=11սմ

10սմ=1դմ

100մմ1մ =110սմ

10դմ =100սմ

100սմ=10դմ

1000մմ1կմ=1001մ

1000մ=1կմ

10000դմ 100մ

 Որպես զանգվածի չափման միավոր գործածվում են`գրամը՝ 1գկիլոգրամը՝

1կգցենտները՝

1ցտոննան՝

1տ1կգ =1001կգ

1000գ1ց =11կգ

100կգ1տ =1100կգ

10ց =10կգ

1000կգ 1տ

 Որպես ժամանակի չափման միավոր գործածվում են`վայրկյանը՝ 1վրոպեն՝ 1րժամը՝

1ժօրը ՝ 1օրտարին՝ 1տարիդար՝ 1 դար

1 օր =

24 ժ1 ժ =

60 ր1 ր =

60 վ1 տ=

12 ամիս1 դար=

100 տարի• Որպես արագության չափման միավոր գործածվում են՝կիլոմետր-ժամ՝ 1կմ/

ժմետր-ժամ՝ 1մ/ժմետր-վայրկյան՝ 1մ/վ

Поздней осенью выдался славный денёк, какие и весной на редкость: тяжёлые тучи рассеялись, ветер улёгся, солнце выглянуло и смотрело ласково, как будто прощалось с растениями. Пчёлки, весело жужжа, перелетали с травки на травку не за мёдом, а просто так, чтобы повеселиться.

Как вы глупы со своим весельем, — сказала им муха. — Разве вы не знаете, что это солнышко только на минуту. Сегодня же начнётся ветер, дождь, холод. Все мы пропадём.
Зум-зум-зум! Зачем же пропадать? — отвечали мухе весёлые пчёлки. — Мы повеселимся, пока светит солнышко, а как наступит непогода, спрячемся в свой тёплый улей. Там у нас за лето много припасено мёду.

1.Ответьте на вопросы

Какое время года описывается в рассказе?

Осень
Скажите, чем отличился описанный осенний день от других?

Поздней осенью выдался славный денёк, какие и весной на редкость: тяжёлые тучи рассеялись, ветер улёгся, солнце выглянуло

Что делали пчёлки?

Пчёлки, весело жужжа, перелетали с травки на травку не за мёдом, а просто так, чтобы повеселиться.

1. Բառերը դասավորի՛ր այբբենական կարգով։

Ա) Քամի, անձրև, ձյուն, կարկուտ, փոթորիկ։

անձրև, կարկուտ, փոթորիկ, Քամի,

Բ) Գլխարկ, բաճկոն, տաբատ, վերնաշապիկ:

2. Գծիկի փոխարեն բաղաձայն հնչյուններ տեղադրի՛ր և բառեր ստացի՛ր։

Խա—ղ
թու—թ
Տ—եր,
Փ—ող,
Գ—առ,
Կ—ույր

3. Քանի՞ հնչյուն և տառ ունի բառը։

բարև — 6հնչյուն 4տառ

ուղևոր —տառ5 հնչյուն7

եղևնի —հնչյուն8 տառ5

ոստիկան —տառ7 հնչյուն8

որսորդ —հնչյուն7 տառ6

ոզնի —հնչյուն5 տառ4

երամ –հնչյուն5 տառ4

եկեղեցի —հնչյուն10 տառ7

4. Գրի՛ր բառեր, որոնք սկսվում և ավարտվում են բաղաձայն հնչյուններով։
5. Վանկատի՛ր բառերը։

պա-հա-րան —

բազ-մոց —

սե-ղան —

սառ-նա-րան —

ա-թոռ —

գ-րիչ-

խ-մոր-

վա-գր-

սա-նր-

գլ-խարկ-

6. Կազմի՛ր եռավանկ բառեր։

ու, ե, Ա, վե, ա։

Աղ-վե-րան

կան, րա, սու, րար,

թ-վա-կան, կա- րա- մել, փր-կա-րար, ու-սու-ցիչ

նակ, տես, կու, ջօղ, ցիչ

ար-գա-նակ, ա-րա-տես, վե-րար-կու, ա-կան-ջօղ, ու-սու-ցիչ

 9 ր 20 վ արտահայտիր վայկյաններով։

560վ

5 կիլոմետր 25 մետրը արտահայտիր մետրերով։

5025մ

9 ժ 45 ր-ն արտահայտիր րոպեներով։

585ր

8 ժ 40 ր-ն արտահայտիր րոպեներով։

520ր

5 կմ 7 մ 3 դմ-ն արտահայտիր դեցիմետրերով։

573դմ

6 կգ 400 գ –ը արտահայտիր գրամներով։

6400գ

240000 մ-ը արտահայտիր կիլոմետրերով

240կմ

3 ժ 46 րոպեն արտահայտիր րոպեներով․

226ր

4000 կգ-ը արտահայտիր ցենտներներով:

400ց

8 տ 4 ց 60 կգ-ը արտահայտիր կիլոգրամներով։

8460կգ

6 տ 4 ց 5 կգ –ը արտահայտիր կլիլոգրամներով, ի՞նչ թիվկստանանք:

6405կգ

9 կգ 705 գ-ն արտահայտիր գրամներով։

9750գ

6 կմ 75 մ-ն արտահայտիր մետրերով։

7065մ

360 վայրկյանը արտահայտիր րոպեներով։

6րր

6 ժամ 35 րոպեն արտահայտիր րոպեներով․

6×60460+35=395ր

5 դեցիմետր 20 սանտիմետրը արտահայտիրսանտիմետրերով․

70սմ

8 կգ 200 գ –ը արտահայտիր գրամներով։

8200գ

5 ժամ 25 րոպեն արտահայտիր րոպեներով․

325ր

8 կմ 6 մ 5 դմ-ը արտահայտիր դեցիմետրերով։

865դմ

Ընտրիր այն թվանշանը, որը տեղադրելով աստղանիշիփոխարեն՝ կստացվի ճիշտ անհավասարություն․

10 ց <740 կգ < 10ց <40կգ։ 6 տ > 3 ց < 6 տ > 500 կգ